Podela na „za“ i „protiv“ protesta u Srbiji danas sve izraženije prati liniju geopolitičkih opredeljenja građana. Oslanjajući se na rezultate istraživanja Instituta društvenih nauka, istraživačica pripravnica Centra za politikološka istraživanja i javno mnjenje Sofija Ljubišić u svom predavanju „Struktura političke polarizacije u Srbiji: Studentski i građanski protesti 2024–2025“ ukazala je, naime, na to da se politička polarizacija sve manje može objasniti klasičnim društvenim razlikama, a sve više širim spoljnopolitičkim orijentacijama.
Predavanje je bilo posvećeno analizi savremenih oblika političke polarizacije u Srbiji, sa posebnim osvrtom na ulogu geopolitičkih orijentacija u oblikovanju političkih stavova i ponašanja građana. Predstavljeni su rezultati istraživanja zasnovani na anketnim podacima prikupljenim na velikom uzorku.
Nalazi ukazuju da tradicionalni socio-demografski faktori, poput pola, nivoa obrazovanja ili regiona stanovanja, više ne igraju presudnu ulogu u objašnjenju političkih podela u društvu. Umesto toga, kao ključni faktor izdvajaju se geopolitičke orijentacije.
Istraživanje pokazuje da proevropska i regionalna orijentacija značajno povećavaju verovatnoću podrške protestima, dok je orijentacija ka Rusiji i Kini snažno povezana sa njihovim odbacivanjem. Ovi nalazi ukazuju na dublje vrednosne i simboličke podele koje prevazilaze klasične političke i društvene kategorije.
Tokom izlaganja posebno je naglašeno da se politički rascepi u Srbiji sve više artikulišu kroz suprotstavljene vizije političkog poretka. S jedne strane nalazi se participativno-demokratski model povezan sa evropskim integracijama, dok se s druge strane izdvaja suverenistički pristup koji stavlja akcenat na stabilnost i očuvanje državne autonomije.
Zaključeno je da geopolitičke preferencije predstavljaju važan analitički okvir za razumevanje savremenih političkih dinamika u Srbiji, kao i da njihovo dalje proučavanje može doprineti dubljem uvidu u prirodu političkih podela i potencijale društvenih promena.
Predavanje Sofije Ljubišić organizovano je u okviru ciklusa predstavljanja novopridošlih koleginica i kolega u Institutu društvenih nauka.
