INSTITUT DRUŠTVENIH NAUKA



Održan okrugli sto EVROPSKA UNIJA IZMEĐU NACIJE I GLOBALIZACIJE- Eu i Srbija, novo vreme i novo okruženje

U Institutu društvenih nauka, 10. maja, održan je naučno-stručni skup posvećen evoluciji međunarodnih odnosa u Evropi i novog položaja Zapadnog Balkana u kontekstu ekonomskih i tehnoloških transformacija u EU i svetu. Na skupu su učestvovali predstavnici naučnih institucija, privredne zajednice i nevladinih organizacija, koji su , između ostalog, ukazali na sledeće:

• šira Evropa se nalazi na prekretnici između dalje razgradnje post-hladnoratovskog poretka (gubitak značaja OEBS, opadanje uticaja EU idr), pojave novih međunarodnih pretnji (hibridni sukobi, terorističke pretnje)  i daljeg i sve ozbiljnijeg zahlađenja odnosa, nepoverenja i konfrontacije između Rusije i transatlanskih saveznika. Relativno stabilni post-hladnoratovski poredak postepeno ustupa mesto povratku na klasičnu ravnotežu moći; kao da budućnost Evrope još jednom predstavlja izbor između poretka sile i poretka zasnovanom na pravilima,

• nikada konačno završeni projekt izgradnje Evropske unije se takođe nalazi na prekretnici između krize prouzrokovane bregzitom - izlaskom iz EU druge države članice po ekonomskoj moći i traženja rešenja u daljim reformama Unije; suštinski izbor postoji između onih koji su za jačanje „suverene EU koja štiti njene građane“, odnosno jedne forme neo-federalizma i zastupnika EU koja u prvom redu treba da igra ulogu instrumenta  za jačanje uloge država nacija; dilema o „više ili manje Evrope“ se pretvara o debatu o „Evropi u više brzina“, Evropi varijabilne geometrije“ ili EU između centra i periferije,

• višegodišnji postojani rast u zemljama EU i evrozoni tokom poslednje polovine decenije ne može da prikrije stalnu strukturnu neravnotežu evrozone, izražene u neusklađenosti fiskalnih politika, znatnim platnobilansnim neravnotežama i razlikama u nivoima konkurentnosti, povećanja nejednakosti, smanjenja konvergentnosti i stopa rasta privreda država članica; ipak nedavno predloženi višegodišnji budžet EU od strane Evropske komisije koji ne odažava gubitak prihoda zbog bregzita, potvrđuje postojanje ambicije za održanje aktivne i dinamične EU i nakon izlaska UK iz EU. 

• stope rasta Srbije i regiona zapadnog Balkana, i pored određenog poboljšanja nakon dugogodišnje ekonomske stagnacije, nisu još uvek dovoljne da omoguće odgovarajući prosperitet, povećanje standarda i smanjenje razlika u razvoju ZB u odnosu na prosek u EU ili u centralnoj Evropi; program podrške EU sadržan u novoj strategiji proširenja Evropske komisije koji je u prvom redu fokusiran na ekonomske incijative, kao i najavljeno povećanje predpristupnih fondova EU od 20% predstavljaju podsticaj i ohrabrenje na putu reformi i većeg usmerenja vlada na programe ekonomske modernizacije i rasta; u tom smislu povećanje investiranja iz domaćih izvora, javnih i privatnih, predstavljaju ključni korak. Podsticaj digitalizaciji, inovacijama i obnovi industrijske politike, značiće prave korake za Srbiju u nastupajučem vremenu robota i veštačke inteligencije.

 

Monografije

Zbornici